Reiri  
Jesuo Anĝelo

La libro de la jaro: Esperanto English

   

EnkondukoKronikoj

    Ĉiun jaron ni legas novan libron en la hispana kaj en la angla ĉe mia retejo, Obra completa (Kompleta verkaro). Ĉiujn du aŭ tri tagojn mi lasas novan ĉapitron (laŭ mia ebleco), forprenante la antaŭan, en ĉiu lingvo. Tamen, en Esperanto mi simple aldonas la ĉapitron, tiel ke je la fino de la tradukado, la tutan libron mi lasas ĉi tie, por legado de esperantistoj. Eble por ĉiam.

   Mia intenco estas traduki mian tutan verkaron, jaro post jaro, ĉapitro post ĉapitro. Mi ne ĉesas verki kaj traduki, sed mi faras tion pli trankvile, kaj ankoraŭ dankas la komentojn kaj konsilojn de legantoj.

    Ĝis nun ni jam legis la sekvantajn librojn: Pincha para la versión en español Click for English version.

  1. Infana rakonto, aŭ La soldato kaj la sorĉistino.
  2. La peko de l' taliban'.
  3. Estu tiel.
  4. Avo kaj nepo.
  5. La psikologistino.
  6. La jaron, kiam mi estis virino.
  7. La kronistino, aŭ La mastroj de l' tempo.
  8. La libro de la kronikoj anĝelaj kaj anekdotoj demonaj.

    Nun ni legas la vivon de Polholo, rakontata de li mem, kiun mi esperas, ke plaĉos al vi.

    Iom post iom mi metos la tutan libro ĉi tie, laŭ mia ebleco traduki ĝin el la originala hispana kaj en Esperanton kaj en la anglan.



La Federacio
de Jesuo Anĝelo

Al tiuj, kiuj scias, ke spaco
estas la sola realo.
MMXVII-MMXVIII
Esperantigo: MMXVIII

Kopirajto

Enhavo Pincha para la versión en español Click for English version.

  1. La evento.
  2. Kontakto.
  3. Polholo.
  4. Fera ŝipo.
  5. Mia kapitanino.
  6. Hurlanoj kaj Hurlio.
  7. La Floto Fera.
  8. La forto federacia.
  9. Ĉu tempo perdita?
  10. Li, roboto.
  11. Stranga navigilo Fnkriĉ'.
  12. Nova vivo, malnova kulturo.
  13. Fino.
    Bibliografio.

1 La evento. Pincha para la versión en español Click for English version.

bosqueMi estas trankvila. Mi jam naskiĝis tiel, kaj tiel mi restis mian tutan vivon ĝis nun.

Mi intencas resti same ĝis la fino de mia vivo. Almenaŭ tiun senton havis mi ĝis kiam kelkaj stranguloj venis vivi ĉe mi. Mi neniam invitis ilin, sed mi devis gastigi ilin vole-nevole, ĝis kiam ili decidos foriri propravole, ĉar ni holanoj malŝatas trudi nian volon. Ni ĝuas solecon kaj individuecon, kaj ĝuste pro tio ni estas tre respektemaj al medio kaj al ĉiuj vivantaj estaĵoj.

Estis sunbrila tago kun malmulte da nuboj, kiam tiu ŝipo venis el ĉielo kaj surgrundiĝis apud mi. Mi ĵus ĝuis longan pluvadon kaj profitis la belecon de densa ĉielarko, kiam mi vidis ĝin pendi el arko, kaj poste lante fali suben, al tiu loko, kie mi kuŝas sekiĝante pri la humideco per kiu ĉielo ĵus benis min.

Ni, holanoj, havas multe da tempo, kaj longan memoron. Pro tio, mi notis ĉion, kion ili diris, kaj kiam mi finfine sukcesis kompreni ilian lingvon, mi memoris kaj komprenis ĉion. Bedaŭrinde jam estis tro malfrue por ke nia unua renkontiĝo estus pli sukcesa.

El tiu ŝipeto, kiun mi poste komprenis, ke ili nomas lifto, venis du estaĵoj. Ili movis pere de du longaj branĉoj, same kiel simioj faras fojfoje, sed havis grandan kapon, ununuran okulon, kaj ne havis kolon, kiel simioj havas. Ili komencis babili kaj fari strangajn movojn. Mi kredas, ke ili salutos min, sed ili eĉ ne rimarkis, ke mi estas tie ĉi. Strange, ĉar mi estis tiam la sola inteligenta estaĵo en radio de kelkaj kilometroj. Miaj sensoj detektis, ke ili estas tre nervozaj. Poste mi rekonstruis la dialogon, kiun ili havis tiumomente:
—Komandanto, aero estas respirebla.
—Ĉu bakterio aŭ viruso en aero?
—Ne, komandanto. Tute sekure respiri ĉi tie.
Ili du faris ion tre stranga: ili forpenis parton de sia kapo, kiu enhavis la grandan okulon. Mi vidis, ke ili havas kapon kaj kolon, sed vere estis malaltaj.
—Nu, estas bele respiri tiun ĉi agrablan aeron! Freŝa kaj riĉa.
—Jes, Pol'. Tio ŝajnas paradizo. Domaĝe estas neniu, al kiu ni povas demandi pri la planedo.

Mi emis diri ion tiam, tamen ne sciis tiumomente pri kiu temas, kiuj estas ili, aŭ kion ili volas. Do mi daŭre observadis ilin.

Ili prenis ŝtonon kaj alporksimigis ĝin al maŝineto, kiun ili portis sur sia zono.

—Fero, —diris la plej alta. —Ŝajnas, ke fero abundas en la grundo. —Jes. Bedaŭrinde oni ne povas kulturi tritikon sur fero. —Mi ne komprenas, ke estas tiu ĉi ombrohava arbo. Kiel ĝi povas kreski el fero? —Jes, mi ankaŭ ne komprenas. Kaj estas ankaŭ aliaj kreskaĵoj. Se ili estus verdaj anstataŭ grizaj, oni dirus, ke estas vegetaloj... Nun ili provis tranĉi ŝultron mian, kvazaŭ mi estus objekto, kaj mi ne povis ne defendi min:

—Komandanto! Ĉu vi aŭdas min?

Kompatinda komandanto ricevis mian aŭtomatan elektran baton. Mi tute ne intencis ataki lin, sed mia reago estis instinkta. Min li ne kaŭzis doloron, sed mi eknotis tiron kaj defendis min aŭtomate. Kaj tuj mi detektis tion en Pol'.

2 Kontakto. Pincha para la versión en español Click for English version.

    Planedo Fero Tiam mi komprenis, ke pere de sentoj mi povus komuniki kun ŝi. Subite mi sendis radion de bonfarto al ili du. Ŝi rigardis al mi, preter mi, super mi kaj ĉirkaŭ mi.

—Pol', —diris komandanto, —kio okazis?
—Komandanto! Vi estas viva! Danke al Dio!
—Jes, —li diris ekstarante. —Mi subite sentis elektran atakon. En tiu ĉi stranga planedo kreskas arboj kaj estas natura elektro.
—Jes, sed estas bonfarto ĉi tie. Ĉu vi ne fartas bone, komandanto?
—Plej bone el dum mia tuta vivo! Eble ĉi tie estas fera paradizo.

Pol' ridis. Plaĉis al mi tiu ridado. Freŝa, eleganta, melodia...
—Feliĉe ne estas fera serpento, komandanto.

Mi ne komprenas, ke la nomo de Pol' estas tiom mallonga, kaj tiu de la alia estas kvaroble longa, Ko-man-dan-to. Sed tiam mi ekkomprenis, ke ili venas de loko, kiun mi neniam priaŭdis. Laŭ ilia babilado, mi komprenis, ke ili venas el planedo, kiu ne estas tiu mia. Mi ekkomprenis, ke mia mondo ne estas la universo, sed estas aliaj mondoj en universo. Almenaŭ tiu mia kaj tiu de ili, kiu havis alian nomon, Tero. Sed poste mi komprenis, ke la planedo de Pol' ne estis Tero, do estas tri en la universo, Tero, Klato, kaj tiu mia, kiu ankoraŭ ne ricevis nomon. Eble Komandanto kaj Pol' nomos ĝin, kaj ĝi cesos esti La Mondo, por mi, kaj en la universo estas tri planedoj: Tero, Klato kaj tiu mia.

Ankaŭ mi komprenis, ke teranoj kaj klatanoj havas du seksojn, kaj Pol' estas ino kaj Komandanto estas viro. Poste mi lernis, ke viro kaj virino povas kuniĝi ekscite, kaj poste naskiĝos eta persono, kiun ili du devas prizorgi kelke da tempo, ĝis kiam ĝi funkcios efike per si mem. Sed Komandanto kaj Pol' ne kuniĝis tiel, ĉar ili venas el diversaj planedoj, kaj ili timas, ke siaj specoj ne kongruas. Komandanto havas klarkoloran hararon, kaj Pol' havas mallongan, densan kaj nigran. La okuloj de Pol' estas tre nigraj, kaj tiuj de Komandanto estas bluaj kiel ĉielo.

Dum tuta jaro li estis ĉe mi, kaj kiam sezono ŝanĝis kvinfoje, ili decidis foriri. Dum tiu jarperiodo ili iris kaj revenis pere de sia lifto kaj fortranĉis pecojn de fero el grundo kaj faris novan ŝipon, en kiu ili enhavigis diversajn aferojn, kiujn ili kolektis el mia planedo, inter ili kelkajn ekzemplerojn de bestoj kaj vegetaĵoj. Mi provis diri al ili, ke la bestoj mortos se ili estas for, sed tiutempe mi ankoraŭ ne povis paroli al ili, ĉar ilia lingvo estis tre fremda al mi. Iom post iom mi komprenis ĝin pli kaj pli bone laŭ la jaro, sed mi ne sukcesis paroli al ili.

Pol' ne ofte venis. Sed venis multaj aliaj homoj de ambaŭ seksoj fari diversajn funkciojn sur mia grundo. Ili eĉ finfine sukcesis tranĉi brakon al mi, kaj miris ili, ke preskaŭ tuje mi denove anstataŭigis ĝin per nova. Jes, ili rimarkas, ke mi estas tie de la komenco, sed ili ne komprenas, ke mi estas inteligenta.

3 Polholo. Pincha para la versión en español Click for English version.

    Polholo dormas kontraŭ mia trunko. Dum tri tagoj post mia kripligo denove venis Pol'. Oni dirus, ke ŝi deziras adiaŭi la planedon. Tiam mi jam komencis kompreni ion, pri kio temas... Kaj mi sukcesis kontakti ŝin dum ŝi dormis sub la ombro de mia trunko.

Pol'!, diris mi ĉe paca sonĝo ŝia, mi salutas vin nome de mia civilizacio.

Mi notis, ke si reagis timege. Tiom multe, ke ŝi vekiĝis.

—Kio!?, —diris ŝi.

Ne timu, diris mi sendante al ŝi pacigan senton.

—Ne, bone, sed diru: kiu parolas?

Mi ne povas paroli, Pol'. Mi ne havas buŝon.

—Kie estas vi? Kio estas vi?

Vi tuŝas min nun.

—Ho? Ne, mi vidas nenion. Se mi sonĝas, kiel estas veka mi?

Vi ne dormas. Ĉu vi komprenas telepation?

—Jes. Mia speco, klatanoj, povas. —diris ŝi.

Ĉu viaj kunantoj ne?

Ne. Ili estas teranoj. Ili nur parolas.

Mi vidas, ke mi faris gravan eraron. Mi vidis vin veni, kaj kiam mi vidis, ke vi ne foriris, kiel niaj aliaj vizitintoj, mi provis kontakti vin, sed mi ne komprenis vian lingvon, kaj kiam mi sukcesis kompreni ĝin, mi ne kapablis paroli al vi. Sed mi ne provis telepation kun vi antaŭe.

Nu, vi vidas, ke mi ne estas danĝera, tamen vi restas nevidebla al mi. Kial vi ne diras al mi, kie vi estas, tiel ke ni povos paroli libere?

Paroli vi ne nepre devas, ĉar ni du havas kompateblan penson, kiu estas pli rapida ol parolo via.

Ho, jes, diris Pol', konsciante pri tio, ke ŝi de kelkaj minutoj ne parolas, sed pensas kun tiu estaĵo, kiu ajn li estas. Sed telepatiu al mi vian nomon, mi petas.

Mi ne estas homo aŭ klatano. Mi estas holo. Mi fakte ne havas personan nomon, ĉar kutime ni ne povas vidi unu la alian, kaj ni parolas nur telepatie unu la aliajn, kvankam ni havas kolektivan konscion. Nun vi ne nur parolas al mi, sed al mia tuta speco.

Interesa civilizacio. Ĉu mi unue donu al vi personan nomon? Ĉar plaĉas al mi scii al kiu mi parolas, eĉ se via tuta civitanaro aŭskultas nin. Ĉu la aliaj parolos al mi nun, ankaŭ?

Ne, Pol'. Mi parolas por ili ĉiuj. Ni estas unu kaj ĉiuj samtempe. Sentu vi tute libera pri tio. Vi nomumu min, bonvolu. Kiun nomon vi donos al mi, Pol'?

Ĉu vi havas familian nomon?

Familian nomon..., mi komprenas pri kio temas, Pol' Kunos' de Klato. Ne, ni ne havas familion. Mi venas el semoj de prauloj, kiujn mi konas nerekte, sed nur pere de aliaj ferarboj, kiuj konis ilin. Kiu estas mi?

Vi estas holo, do Polholo, ĉar vi estas mia unua amiko sur ĉi tiu planedo. Restu tiu nomo por vi kiel simbolo de amikeco nia.

Polholo. Dankon pro via donaco, Pol'. Mi estas honorata de vi pro tio, kaj mi ĉiam portos tiun nomon fiere. Vi estas mia familio, se tio ne ĝenas al vi.

He, kompreneble ne. Estas mia honoro havi vin en mian familion. Se mi ne vidas el kie via penso venas al mi.

Ĉu via dorso apogas sin sur io nun?

Mia dorso apogas sur arbo.

Nu, jem mi. Sekve, laŭ vi, mi estas arbo.

Arbo! Ĉu estas inteligenta arbo en Fero?

Interesa nomo por mia planedo. Ĝis nun, ĝi estis La Mondo, kie holo, simio, hidrargo kaj nubo vivas... Sed jes, vi pravas: mi estas inteligenta arbo.

Ĉu vi estas la reganta speco sur la planedo?

Certe. Kvankam tiuj aliaj, kiujn mi ĵus menciis ankaŭ estas inteligentaj kaj sendependaj el ni, sed ili respektas nin kaj ofte petas konsilon de ni, holoj.

Nu..., mi hontas diri, ke ni prenis aferojn el via planedo sen via permeso.

Nu, mi ne komprenas vian senton posedi, preni, manipulacii. La planedo ne estas nia. Okazas, ke ni naskiĝis ĉi tie kaj nia hejma planedo, Fero laŭ vi, donas al ni libere kaj senpage ĉion, kion ni bezonas. Se io estas utila al vi, vi prenu ĝin.

Mi hontas memori, ke eĉ branĉon vian ni forpenis. Ferris' faris tion.

Ĉu Ferris'?

La komandanto. Komandanto Ferris'. Li naskiĝis en Valensjo, bela urbo de planedo Tero, ĉe Maro Mediteraneo, sur kiu bordo tera civilizacio komencis.

Interese. Nu, mi sentis malagraban momenton, sed mi refaris novan branĉon tuj.

Jes, oni tion diris al mi. Sed mi devas pardonpeti al vi pro tio.

Nu, mi jam ne memoris pri tio. Sed mi devas diri al vi ion gravan pri tio, kion vi faras.

Jes?

La simioj kaj aliaj bestoj, kiujn vi forprenis al via veturilo mortos se ili ne revenas baldaŭ.

Nu, kelkaj estas malsanaj, jes. Kial?

Estas hidrogeno en la aero, kaj fero en la grundo, kiujn ili devas uzi por siaj internaj funkcioj.

Ho, do ni ne povas porti ilin hejme...

Se estas mallonga tempo atingi vian hejmon, eble ili estos vivaj kiam ili venos tien. Sed ili certe mortos post nelonga tempo.

Ne tion ni celas. Mi raportos tion tuj.

Mi vidis, ke la ino prenis ion el sia zono kaj parolis:

—Komandanto, mi devas paroli al vi tuj. Transportu min nun. Urĝe.

Mi vidis, ke la ino malaperis subite. Ŝi estis tie, kaj subite ŝi ne plu estis.

Post horo mi vidis dek personojn ekaperi tie, kaj ankaŭ dudek diversajn bestojn, kiuj rapide forkuris laŭ la ebenaĵo, ĝis kiam oni ne plu povis vidi ilin.

—Jen Polholo, komandanto Ferris', —Pol' diris fingrumante al mi.

La viro alproksimiĝis kaj rigardadis al mi dum longa tempo. Li tuŝis min, pendis sin el unu el miaj branĉoj, kaj fine diris al mi:

—Plezuro koni vin, Polholo. Mi pardonpetas, ke mi forprenis viajn estojn kaj viajn objektojn. Ĉu mi povos havi ion el via planedo por pristudo posta?

Sed mi ne sukcesis komprenigi min al li. Pro tio post kelkaj sekundoj, Pol' diris: —Li ne povas paroli, komandanto. Li petis de mi, ke mi traduku al vi. Li diras, ke ni povas forpreni mineralajn kaj likvidojn, escepte de hidrargo, kiu estas ankaŭ sentanta kaj inteligenta estaĵo. Fakte estas maro de intermiksitaj individuoj, kiuj povas solidiĝi individue, sed kiam ili tion faras ili devenas tre koleraj.
—Ho, mi vidas. Diru al li, ke ni eĉ ne suspektis pri tio. Kiom da aliaj inteligentaj specoj estas en la planedo?
—Li diras, ke estas holoj (feraj arboj), hidrurgoj (likviduloj), nubuloj kaj simioj, kvankam la du lastaj ne havas multe da inteligento. La simioj estas tre malmultaj, kaj ariĝas en tribojn, kiuj militas unu la aliajn dise tra la plej granda parto de la planedo.
—Sed ni trovis neniun dum tuta jaro!
—Jes. Ili estas tre malmultaj, nur dek mil dise tra la mondo. Kaj ili vidis nin kaj kaŝis, ĉar ili estas tre timemaj. Pro tio ili batalas unu la aliajn.
—Nu, Pol', ni devas iri hejmen post kelkaj tagoj. Demandu lin ĉu ni povos paroli al tiuj simioj, kaj ĉu li povos aranĝi renkontiĝon kun ili.
—He, li diras, ke li ne estas viro aŭ ino, kaj preferinde oni nomu lin ĝi, ĉar ĝi ne havas sekson.
—Komprenite. Diru al ĝi ĉu renkontiĝo kun simioj eblas.
—Ĝi diras, ke jes. Ĝiaj najbaroj serĉos kaj diros al ĝi poste pri la renkontiĝo. Li petas, ke mi kaŝu inter ĝiaj branĉoj, kaj li vokos simion. Poste ĝi vokos vin.

Komandanto Ferris' kaj siaj kunantoj foriris per tiu ŝipeto pere de kiu Pol' venis unue, kaj ŝi kaŝis inter miaj branĉoj. Mi helpis ŝin atingi la plej altan. De tie ŝi povis vidi la tutan ĉirkaŭaĵon.

Simio Granĥ' venis post du horoj. Kun li estis sia filo kaj dudek militistoj. Saluton, li diris rigardante al mi.

Saluton, Granĥ, filo de Granĥel'. Mi devas enkonduki al vi novan amikon, kiu venis el ĉielo.

Ĉu estas ĉielanoj?, li diris kun timo. Kie li estas?

Ne estas viro, sed ino. Ĉu vi pretas koni ŝin?

Tiu simio rigardadis ĉiuloke, sed mi notis, ke li ege timis.

Ne, li diris finfine. Se estas ino, venos edzino paroli kun ŝi. Ne decas, ke viro parolos kun nekonata ino.

Li kaj lia kunaro foriris. Post unu horo venis du simiinoj.

Saluton, holo, unu el ili diris.

Saluton! Kiu vi estas?

Mi estas Ruznjo, el tribo P'kol, kaj tiu ĉi estas Kruĥ. Mia edzo diras, ke ino de l' ĉielo volas paroli.

Jes, sed mi devas traduki, ĉar ŝi ne komprenas la lingvon.

Ŝi ankaŭ timis, sed ankaŭ scivolema. Do mi diris al Pol', ke ŝi povas veni suben.

Ruznjo teruriĝis, kiam ŝi vidis inon strange vestitan veni el supre.

Saluton, diris Pol'.

Saluton, diris Ruznjo pere de mia interpretado.

Mi telepatiis al ambaŭ, do ŝajnis al ili, ke ili rekte parolas. Fakte Pol' komencis paroli kvazaŭ ŝi rekte konversacias kun Ruznjo, kiu faris same.

—Ĉu vi vere venas el ĉielo?
—Ne ekzakte. Mi venas el alia planedo.
—Ĉu planedo? Kio estas tio?
Komprenu, Pol', intermetis mi, ke ŝi vivas en prahistorio. Ŝi komprenas nur ĉielo kaj grundo.

—Pardonpetas, —diris Pol'. —Jes, mi venas el tre fora parto de l' ĉiel.
—Ĉu amika?
—Jes, Ruznjo. Mi volas esti via amikino.
—Kaj kion vi volas de ni?
—Informon. Mi volas kompreni vin.
—Ĉu vi helpos nin pluvivi vintron?
—Jes, kompreneble ni faros ĉion, kion ni povos.

Dialogo daŭris kelkajn horojn, kaj mi devis averti Polon dufoje, ke mi ne vere tradukas, sed interpretas, ĉar la vortaro kaj idearo de tiuj simioj estas tre limigitaj. Finfine mi sukcesis komprenigi al Ruznjo, ke estro de Pol', viro, deziras paroli al estro de tribo P'kol. Ili foriris, kaj kunulo mia sciigis al mi, ke Granĥ' konsentas, se ĉielano estas viro. Post unu horo, Ferris' kaj Granĥ' renkontiĝis antaŭ mi.

Post formalaj enkondukoj, la du viroj parolis libere tra interpretado mia kaj de Pol'. Ilia konversacio estis pli simpla ol tiu inter la inoj, kaj finfine ili venis en komercan aferon: homoj povos libere preni ĉion el planedo, eĉ veni vivi sur ĝin, kondiĉe, ke ili ne ĝenos la simiojn, kaj ankaŭ ne okupu teritorion kie mi estas, en radio de 50 kvadrataj kilometroj, sed ili povas lokiĝi preter maro. Simioj ne scias pri tio, kio estas preter maro, sed mi kaj miaj samspecanoj sciis jam, ke estis sufice diversaj kontinentoj kaj oceanoj, do simioj vere donacis la planedon al homoj. Mi interaldonis kondiĉon, sen atento de simioj: homoj ne ŝanĝu la medion, kaj ili nepre konsultu min aŭ alian miaspecanon, se ili dubas pri la afero.

4 Fera ŝipo. Pincha para la versión en español Click for English version.

    Kaj finfine venis la momento de la adiaŭo. Ferris' kaj Pol' venis ĝisi, kaj ili promesis, ke ili revenos baldaŭ.

Ĉi tie mi estos, mi diris. Mi ne iros aliloken.

Ĉu vi neniam enviis tiujn bestojn, kiuj libere moviĝas laŭ Fero?

Ververe, kiam bestoj venas ombriĝi sub miaj branĉoj, mi vidas ton, kiu estas ĉe iliaj cerboj. Eble ili ne pensas, sed ili havas memoron, kaj mi povas vidi ĉion, kion ili vidis kaj sentis. Aldone, simioj povas rakonti al mi siajn impresojn kaj aldone mi povas vidi ĉion, kio estas en siaj cerbo, ĉar ili scipovas telepation, kiel vi scias.

Ĉu ĉion?, deziris scii Pol'.

Jes, Pol', sed trankviliĝu: viaj sekretoj estas sekuraj kun mi. Mi neniam rakontas tion, kion mi hazarde trovas.

Ferris' rigardadis al ŝi, kaj poste al mi.

Ne rigardu al mi, Ferris'. Mi ankaŭ ne diros pri tio, kion vi havas en via kapo.

—Do..., se vi ne bezonas paroli al ni...
—Nu, —mi diris tra Pol', —Ferris', viajn pensojn homajn mi trovis kiel kiel abstraktan bildon. Mi necesis lerni vian lingvon por trovi la sencon al tio, kion vi pensis. Vi parolas la tutan tempon, ĉu buŝe ĉu simple pense. Sed jes, nun mi jam komprenas ĉion.
—Ho, sekve vi scias pri mia tuta civilizacio...
—Kompreneble. Kaj mi pretas helpi vin, se vi nur petas tion de mi.
—Ĉu helpi? Nu, mi notas. Dankon. Sed diru: ĉu vi opinias, ke eblas fondi homan kolonion ĉi tie?
—Vere eblas. Kaj ankaŭ en najbaraj planedoj. Antaŭ vi venis, ĉi tiu planedo estis la tuta universo por ni, holoj. Danke al vi kaj via scio kaj eltrovoj, ni scias pli pri nia planedo, nia stelsistemo kaj la reala universo mem. Vi donis al ni multe pli ol ni povus sonĝi, kaj certe tio, kion vi diris aŭ pensis doni al ni estas nur krompago, kompare.
—Ĉu vere?, —diris Pol'. —Mi neniam povus imagi...
—Vidu, kara Pol': ni povus doni al vi nur unu planedon, kaj tiun eĉ ne donis ni. Sed vi donis al ni la teĥnologion fari stelŝipon, eksploradon de la universo kaj eĉ la kialo fari tion.
—Ĉu kialo? Kiumaniere povas arbo movi laŭ universo?
—Nu, Ferris', vidu: mi povas igi simiojn rafini la grundon kaj krei stelŝipon ĉirkaŭ mi, ekzemple. Mi povas esti en la centro, la kerno de la ŝipo. Sur la tuta surfaco de la ŝipo estos sensiloj, kiuj povas raporti al mi pri ĉio, kaj mi povus regi motorojn, kiu movos la stelŝipon laŭ universo sen bezono por vivsubtena sistemo, ĉar mi nur bezonas feron, nitrogenon kaj eble kelkajn hidrargojn, kiuj helpos min fiksi riparojn, se io difektiĝas. Konstruinte laboratorion en la ŝipo, mi povus vivi senlime se mi nur povas trovi feron fojfoje, sed laŭ via scio, fero ekzistas en ĉiu planedo, kaj tiuj, kiujn homoj povas survivi kaj tiuj, kiujn ne. Sed nian ŝipon ni povis fabriki per fero, kaj sekve mian nutroprovizon estas tuta ŝipo.
—Ho, tre interese!, —diris Ferris' kun miro.
—Jes, komandanto, mi tion povus fari sole, sed ankaŭ eblas, ke niaj du specoj povas helpi unu la alian. Se vi povas lasi kelkajn homojn ĉi tie, sub mia gvidado, ili povas fari ŝipon, kiu atingos vin antaŭ vi estos en Tero. Sed se vi tion ne volas, aŭ ne estos voluntuloj, simioj faros por mi kaj post kelkaj jaroj ni vizitos vin.
—Komandanto, —diris Pol' subite, —mi voluntulas, se vi tion permesas al mi.
—Pol', vi estas tre grava por nia ŝipo…
—Komandanto, mi estas nur observanto, oficiale. Preskaŭ ĉiu ajn povus fari same kiel mi en via ŝipo, kaj estus honor por mi kunlabori kun ferano disvolvigi stelvojaĝo pere de interestela kunlaborado —ŝi diris respekteme.
Evidentiĝas al mi, el la menso de Ferris', ke eĉ se la ĉefoficiro de ŝipo Bluesko estas vickapitano Santos' Olivejra, Pol kaj Ferris' ĉiam estis kune, ĉar li tre alte taksas ŝiajn alrigardojn kaj opiniojn de la momento, kiam ŝi venis en lian ŝipon,car klarigante al aliplanedano ĉion igis lin repensi tion, kion li faras aŭtomate, kaj per tiu maniero li sukcesis trovi eraretojn kaj absurdajn procedojn surŝipe, kaj tio ebligis lin ŝanĝi aferojn por plibonigo. Sed li komprenas, ke tio estas ora ŝanco por ŝi kiel persono kaj oficiro, kaj ankaŭ ambaŭ iliaj planedoj havos profiton el ŝia rilato kun nova speco kaj ties manieron vidi vivon. Jes, la obserpovo de Pol estas bonega, kaj iom da tempo kun la holo povus doni gravan informon al Tero kaj Klato. —Nu, Pol', bone. Vi bezonas konvinki nur kelkajn homojn el niaj 2000 ŝipanoj helpi vin...
—Dek sufiĉus, —klarigis mi. —Pli estus komplikigi la aferon.

Sed Pol' ne konvinkis dek, sed cent. Fakte multe pli volis resti kun ŝi. Mi rimarkis, ke la ŝipanaro tre favore konsideris sian altrangan observantinon. Mi vidis, ke multe pli ol dek sekvus ŝin ĝis morto, kaj ili vidis ŝin tiom iluzihavanta pri la afero helpi konstrui novan Spacfloton, ke ili volis esti apud ŝi. Tial mi lasis Polon konvinki min, ke cent laboros pli rapide ol dek.

Ferris' reiris sola en sian ŝipon, kaj poste ĝi forlasis nian planedon por ĉiam.

La teranojn surprizis subitan leviĝadon de tavoloj feraj el grundo kaj formi murojn pere de kiuj granda konstruaĵo rezultis. Ene de ĝi ili vidis formiĝi ŝtuparojn kaj ĉambrojn, kaj meblojn, ĉiuj feraj.

Sed, demandis Pol', se vi povas fari tion tute sola, kial vi bezonas nin?

Ho, kara, tio estas kruda konstruaĵo. Nun vi devas rafini ĉion. Ni en povas fari plej delikatajn aferojn, kiel sensilojn kaj elektronikaĵojn, ne mencii maŝinojn teleportan aŭ multobligan, aŭ eĉ kusenojn kurtenojn kaj similajn. Ni bezonas vin por tio.

Ni konstruis grandan hejmon por ili, sed ankaŭ grandan ripozejon kaj ludejon. Poste ni organizis la laboron. Min suprizis, ke ili ne kapablis fari gravitecajn motorojn kaj aliajn maŝijojn necesajn por interstela vojaĝo, ĉar ili jam havis la necesan konon por fari tion. Ni holoj sufiĉe facile sukcesis aldoni kaj miksigi la eltrovojn kaj laborojn de diverspecaj fakuloj teraj por atingi sukcesajn celojn.

Eĉ se la homoj ne vere kredis tion, post nur du semajnoj ni finis fari grandan ŝipon sferan. En ĝin oni metis la konstruaĵon, kiujn ni faris por ke ili dormu, kaj ankaŭ la distrejon kaj ceterajn spacojn, kiujn ili uzis. Plej delikata estis la tasko konstrui la sensilojn, gvidan kaj, vivsubtenan sistemojn kaj ĉefe la translokigsistemon, pli efika kaj rapida ol tera. Cent homoj kaj klatanino laboris sub mia gvidado dure kaj tiel post nur du semajnoj ni havis la plej grandan spacŝipon, kiun ili iam vidis, kaj certe la unuan, kiun mi vidis. Ni konstruis ĝin ĉirkaŭ la loko, kie mi vivis, do vere mi estis hejme en la ŝipo. Jen mia medio estis la kerno de la ŝipo. Poste oni aldonis ferdeko post ferdeko ĉirkaŭ mi, ĝis kiam ni kompletigis kvar kubajn kilometrojn da ŝipo. Tio vere mirigis Polon kaj la teranojn.

Sed, Polholo, diris ŝi, kiam la ŝipo jam estis finita, kiel oni povas movigi tiun ĉi monstron?

Pere de la motoroj.

Sed ili estas ene de la sfero, fakte tuj apud vi, kaj ne estas tuboj, kiuj puŝos gazojn eksteren!

Ho, mia kara, vi ankoraŭ devas lerni ion pri la motoroj, kiuj Jones kaj Schultz helpis min desegni... Ili ne puŝas fizike, sed gravitacie. Mi klarigos ĉion al vi antaŭ ni foriros, ĉar bona kapitano devas scii ion pri ĉio ĉe sia ŝipo.

Ĉu mi? Kial mi?

Nu, mia kara, la plej disvolvitaj estaĵoj sur Fero estas simioj, kaj mi ne fidas ilin. Ili ne scias, kio planedo estas, kaj ne scios dum jarcentoj ankoraŭ. Mi ne estas naviganto, kaj vi estas, kaj aldone mia fido pri vi estas absoluta. Do, ĉu vi favoros min sufiĉe iĝi mia kapitano?

Nu..., jes, vere mi ne scias, kion diri. Nu, jes, Polholo, mi estos via kapitanino ĝis kiam vi trovos alian pli taŭgan.

Dum la ceteraj tri tagoj la homoj rekontrolis, ke la sensiloj kaj la ceteraj sistemoj de nia stelŝipo efike funkcias, kaj mi lernigis al Pol' pri la motoroj kaj la ceteraj sistemoj, kaj ties avantaĝoj kaj limoj. Poste ili ripozis, promenis, kaj kolektis memoraĵojn, kiuj povus manki al ili, kiam ni estus for.

La Simio Spacŝipo. Kaj dudek tagojn post la foriro de la Bluesko, la tera spacŝipo, venis la momento adiaŭi mian planedon por la unua fojo. Motoroj ekfunkciis, kaj nia ega ŝipo lante komencis movi supren. Iom post iom ni malproksimiĝis el Fero dum niaj ŝipanoj rigardadis tra la fenestro, mirite pro tio, ke la tuto movas. Ili fakte dubis, ke tiu enorma artefaritaĵo fera lasis la grundon. Ili fakte provintis konvinki min fari tion el ŝtalo, sed ne estas stano en la planedo, kaj ankaŭ, mi diris al ili, fero estas sufiĉe forta, kaj eĉ se peza, la motoroj, kiujn ni desegnis, ne havos problemon movi ĝin.

Fakte ni havis tri motorojn: por mallongaj distancoj estis la malgravitacia motoro, kiu profitis la forton de ĉielkorpoj proksimaj por glisi inter ili kun rapido nekonita mia tripulacianoj. Por longaj distancoj ni konstruis motoron KVT: Kreanto de Vermaj Truoj, kiuj permesis al ni eliri la sinsekvon pri spaco-tempo je difinita punkto kaj aperi je alia punkto, kiun ni antaŭe elektis. Nia sistemo permesis al ni memorigi ambaŭ punktoj tiel ke ni povos reveni en la unuan aŭtomate, eĉ se la plej komplika aspekto de la problemo estas kalkuli la revenon en spaco-tempon ne kolizii kun objekto tie starante. Sed tion ni evitos sendante virtualan objekton antaŭe en tiun punkton, tiel ke se ĝi revenas aŭtomate, la vojaĝo estas sekura, kaj se ĝi ne revenas, tio estas ĉar en tiu punkto aŭ en ĉirkaŭaĵo de dekono de lumjaro estas objekto solida, kaj tiukaze ĝi malaperas senrimarkate de tiu objekto. Nia tria motoro estis hola kontribuaĵo: Inercia Kontrolilo, tio estas, aparato, kiu nuligas la inercian trajton de materio. La tuta intelektaro de mia denaska planedo kompilis kaj kombinis la tutan scion de du planedojn por atingi tion. Sen ĝi vojaĝo estus malkomforta por mi kaj mortiga por mia tripulacio.

Nia rapido kreskis konstante pli kaj pli, kaj post nur du tagoj, ni vidis la teran spacŝipon.

—Atentu, Bluesko, —vokis Pol' pere de radioaparato kiam ni estis nur dek mil kilometroj for, —respondu, bonvolu. Ni estas stelŝipo Simio, el planedo Fero. Ni petas permeson alproksimiĝi al vi.

—Permesite, Pol', —sonis la voĉo de Ferris'. —Venu apud ni. Ni venis je kelkaj centimetroj de la ŝipo homa, kiu vere ŝajnis nana apud ni, kvazaŭ lanto apud melono.
Ferris' deziris veni ĉe ni, kaj sekve li estis la unua homo, kiu provis nian teleportan maŝinon. Tiam li komprenis, ke ne estas pordoj por eliri nian ŝipon.
—Saluton, komandanto. Mi redonas al vi viajn ŝipanojn.
—Ho, saluton, Polholo. Mi vidas, ke vi jam povas paroli!
—Jes. Nun estas maŝino, kiun mi uzas por tio anstataŭ vian oficiron Polon tiucele. —Bone. Kion pli vi povas montri al mi?
—Mi unuigis la konojn de viaj spertuloj, kaj tio ebligis al ni konstrui motoron pli rapidan kaj efika ol tiu via. Mi pretas kunhavi nian motoron kun vi, se vi tion deziras. Sed viaj ŝipanoj vere jam scias konstrui ĝin.

Miaj ŝipanoj komencis translokiĝi al Bluesko dum ni parolas. Ili kredis, ke ili iris en militon, sed ili nur spertis promenon inter steloj, feliĉe por ili, aldone al kelke da videludo.
—Ili mankos al mi, komandanto. Eble ĉu vi permesos al nur unu resti kun mi por konsilil al mi kiel agi?
—He..., mi timas, ke mi scias pri kiu temas...
—Jes, komandanto. Polon mi petas, se ŝi volas.
—Pol?, —li demandis al ŝi, —Ĉu vi deziras tion?
—Jes kaj ne, komandanto. Eble se mi estos en tiu ĉi ŝipo kelke da tempo pli, mi lernos pli efike uzi la teĥnologion de Polholo... Tio povas utili al la Stelfloto Tera. —La teĥnologion vi jam havas, Pol'. Memoru, ke mi ne inventis ion ajn, sed nur kunigis la diversajn konojn homajn. Do, vere ĉi tio estas tera teĥnologio. Kiel uzi ĝin estas defio por niaj du specoj.
—Polholo, eble vi volas akompani nin al Tero.
—Mi ne povas, komandanto. Mian planedon oni atakas. Mi ĵus eksciis de miaj samspecanoj.
—Kiel vi povas scii, tiom for?
—Ni havas longrangan telepation. Miaj samspecano sendis al mi mesaĝon dum ni parolas. Ĉi tiu ŝipo estas la sola defendo nun. Se Pol' deziras veni helpi min, eble ŝia observado estos utila al vi iam.
—Aŭ eble mi ne plu vidos ŝin se vi malvenkos.
—Tio ja povas okazi, ankaŭ. Mi bedaŭras ne certigi al vi aliel. Sed vidu, ke mi ne havas sperton kiel militisto, kaj vere pezos multe al mi fari decidon, kiu mortigos alian vivan estulon. Pro tio mi bezonas militiston kun la sperto de Pol' kaj aliaj ŝipanoj viaj.

5 Mia Kapitanino. Pincha para la versión en español Click for English version.

    Ferris' mem solvis la problemon. Jes, eble li vidis nian teĥnologion en manoj de niaj venkintoj kaj tio ne povus esti bona por Tero mem. Pro tio li proponis, ke Pol' venu en mian militon kiel komandanton, kaj leŭtenanto Nihaŭ' Lee' kaj subleŭtenanto Karin' Ostrová' venu kiel observantoj sub la rekta komando de Pol'.

   Mia kapitanino Ili du ne povus esti pli diversaj: virino el Olomuc, urbeto je la centro de Eŭropo, la antikva Ĉeska Respubliko, Karin' estis malalta ruĝharulino, maldika ja tre serioza, kaj respondeca pri siaj devoj; dum Nihaŭ' naskiĝis en Sudameriko, el ĉinaj gepatroj, kiuj trovis unu la alian en Bonaero. Li estis tre bona tangokantanto, kaj ĉiam bonhumura, liaj ŝercoj estis famaj en sia spacoŝipo. Tre alta, brunulo, iomete dika, sed tre efika pri eksteraj lingvoj kaj zorgado de la navigilo kaj ties anoj. Ne estis mirinde, ke Pol petis lin de Ferris'. Rigarde al Karin', Pol' scias, ke ŝi iĝos bonega kapitatnino en la estonto, kaj ŝi antaŭvidis, ke la Simio en estos la sola navigilo de la Fera Spacfloto dum multe da tempo...
—Sed mia kara komandanto Ferris', —diris mi, emocie, —ĉu Nihaŭ' kaj Karin' havas sperton kiel komandantojn?
—Ne, fakte ilia sperto milita estas nula. Por milito vi bezonas min aŭ Polon.
—Mi dankegas, komandanto, ke vi cedas Polon al mi, ĉar mia planedo estas vere en danĝero. Mi pagos vian sindonon per ŝipego kiel tiu ĉi, se vi tion deziras akcepti. Ferris' pensis momenton... Li mem voluntulus por la tasko, sed lia ŝipo ne povus reveni en Teron sen sia komandanto. Aldone, se teĥnologio paneus, Pol' ĉiam povus kontakti min pere de telepatio.
—Nu, —li diris finfine, —mi konsentas, se vi, Pol' deziras mastrumi la plej povan militmaŝinon, kiam ni iam vidis. Sed vi devas komuniki al via planedo, ankaŭ, ĉar viajn servojn cedis Klata Spacfloto al nia ŝipo. Mi provizore cedas ilin al feranoj, sed ni devas komuniki por fari aferon bone.
—Jes, komandanto, vi pravas.
—Leŭtenanto Pol, nun vi estas provizora kapitanino de la Simio. Gratulon!
—Komandanto Ferris', —aldonis mi, —laŭ mia registaro, Pol' estas definitiva kapitanino, kaj plej altranga militisto en Fera Armeo tiom longe kiel ŝi deziros. Ĝis kaj dankon por via komprenemo kaj helpo. Prezentu la saluton kaj plej bondezirojn de Fero kaj holoj al amika panedo Tero.
—Sed mastrumi tiun ĉi egan ŝipon mi bezonas pli da homforto, komandanto. Ne sufiĉas kun du oficiroj. Mi bezonas kelkajn aliajn ŝipanojn. Imagu, ke oni sukcesas invadi la ŝipon. Kion povas fari nur tri oficiroj?
—Konsentite. Nihaŭ' kaj Karin' elektu siajn dudek ŝipanojn inter niaj 2000 por milito. Oni nepre avertos al ili, ke ili iras en militon, ne en esploradon.
—Dankegon, komandanto. Mia ŝuldo al vi kreskas. Kaj amikeco inter Tero kaj Fero ankaŭ.

   Dum Karin' kaj Nihaŭ' elektis siajn plej durajn soldatojn inter la kvin cent homoj, kiuj voluntulis por iri en militon, mi konferencis kun Pol':

   Vidi, kapitanino, ke mi estas civilulo. Mi estas pacema kaj mi neniam eĉ pensis preni vivon el alia estulo. Viaj ordonoj estos leĝoj por mi kaj mi obeos vin tiom blinde, ke mia ebla respondeco pri tio, kio okazos, kuŝos rekte sur viajn ŝultrojn. Vidu, ke via juĝo estos neapelaciebla leĝo por mi. Ĉu vi pretas akcepti la respondecon? Vi ankoraŭ povas reiri en vian ŝipon, se vi ne konsideris tion antaŭe. Fakte ne estas via milito. Ĉu vi iam mortigis iun ajn?

   Ne timu, Polholo. Jes, mi mortigis multe pli da fojoj ol mi dezirus, sed tiuj mortigoj estis necesaj, kaj mi ne pentas pri tio. Tiu ĉi ne estas la unua milito, kiun mi eniras. Kaj mi opinias, ke mi ne plu devos mortigi iun ajn per miaj propraj manoj, kiel mi faris antaŭe. Estante vi pacema, mi savos al vi la penon aŭdi kiel mi malmoligis mian koron. Sed sciu, ke vi havas duran militiston, eĉ se mia aspekto estas senrimarkebla fizike.

   La reveno al mia planedo estis momenta, danke al nia motoro KVTª. Ferris' ankoraŭ bezonos tutan jaron atingi sian planedon, sed mi ne povis uzi nian pli malrapidan motoron, ĉar mi timis pri la ekzisto mem de mia kara naskiĝloko, miaj amikoj kaj mia universo tuta.

   Antaŭ komenci agadon militan, Pol' kaj mi konferencis por solvi la internan regadon de la ŝipovivo. Kie interkonsentite, la lastan parolon havos ĉiam Pol', sed mi rajtas mendi taskojn necesajn, kaj ankaŭ helpon de Nihaŭ' kaj Karin' antaŭ la fina decido de kapitanino.

   Dum tuta horo Pol' kaj siaj du oficiroj konferencis solaj. Poste, ili vokis min: —Polholo, ni preskaŭ estas tie. Kian situacion ni trovos surface?
—Oni informis al mi, ke la simioj estis masakritaj. Restas nur mil, kiuj rifuĝis en kaverno. Pri miaj samspecanoj la atakantoj eĉ ne rimarkis. —Ĉu simioj havas nutro-provizojn? —Jes, sufiĉe por kelkaj tagoj.

   Antaŭ veni en la surfacon de Fero, Karin' kaj Nihaŭ' provis niajn armilojn en granda halo sur manekenoj. Al liaj normalaj laseraj pistoloj ni aldonis bombojn, kiuj ne bezonis aeron aŭ oksigeno por eksplodi, ĉar vere ili ne kaŭzis eksplodon, sed kolapson de la atomoj en radio de dek metroj. Kompreneble, ili estas tre danĝeraj armiloj, kaj ili estis subskribitaj, tio estas, nur unu individuo povas funkciigi ilin, tiel ke alia homo neniam povus uzi ilin. La ŝipo mem havas dudek radikanonojn, kiuj povas detrui ĉion ĝis malproksimo de jarlumo. Sed nia plej granda forto estis virtuala ŝildo, kiu povas malebligi ke objekto, radio aŭ fulmo, povos atingi nian ŝelon (alidirite korpon de nia ŝipo). Derivaĵo de nia ŝildo estas, ke ni povas kaŝi el normala lumo kaj ankaŭ el alitipaj radiadoj, kio povus, almenaŭ teorie, ebligi nian ŝipon esti sub surfaco de stelo.

   Pol' kaj la teranoj ne sciis, ke ili jam havas la teĥnologion produkti tiujn armilojn. Necesis, ke iu el fora planedo, kiel mi, venis kunigi diversajn fakojn homajn en saman celon.
—Pol', —diris mi, —mi devas paroli pri nia armilaro.

   Ni telepatie konferencis, kaj mi montris al ŝi kiel manipulacii ĉiajn armilojn kaj militajn rimedojn je nia dispono.

   Se vi mem povas uzi tion, diris ŝi, kial vi bezonas min?

   Pol, ripetis mi, neniam mi mortigis alian vivulon. Mi kredas, ke mi ne povas. Neniu de mia speco tion faris. Do mi bezonas, ke se oni devas mortigi, ne mi sed alia faru. Repondeco estu via, eĉ se defendi mian propran vivon. Ĉu vi defendos min?

   Certe, mia kara Polholo. Eĉ per mia propra vivo.

   Jes, la rilato de Pol' kaj Polholo estis vere ama. Ŝiaj ideoj pri strategio estis tre taŭgaj, kaj ŝi sugestis, ke mi klarigu al miaj samspecanoj enkarcerigi la invandintoj pere de feraj tavoloj, kiujn ili devas levi ĉirkaŭ ili, kiam ili dormas. Ili faris, kaj eĉ se la atakantoj sukcesis fari truon en unu el la muroj, holoj reagis metante novan, pli dikan, tavolon sur la unua, tiel ke kiam ni alvenis ili estis enkarcerigitaj en tri grandaj feraj ĉeloj, kiu siavice estis ene de alia pli granda ĉelo.

   Do nia milito estis tre rapida kaj sensanga. Ni nur necesis treni tian ĉelegon kaj lasi ĝin sur alian planedon. Sur mia planedo restis nur kvin hurlanoj, la atakantoj, kaj Pol' venigis ilin al ŝia presenco, en la ĉambro, kie ni ĉefŝipanoj kunvenas por oficialaj aferoj.

—Kion volis vi fari en Fero?, —Pol' demandis al Rask', estro de la hurla invadinta forto.
—Kiu estas vi?
—Ni estas la militestroj de Fero, nia planedo. Kial vi atakis nian popolon?
—Mi estas Rask', komandanto de la ekspedicio hurla, kiu malkovris la planedon kaj postulas propraĵon sur ĝi!
—Tiun planedon malkovris unue la teranoj. Sed ili lernis, ke estas kvar inteligentaj specoj sur ĝi, kaj sekve ili forprenis sian postulon. Pro tio via postulo tute senvalidiĝas.
—Laŭ kiu aŭtoritato?
—Laŭ mia, Pol' Kunos' el Klato kaj Fero, ĉefkomandanto de Fera Armeoj kaj Admiralino de ties Spacfloto. Se vi ne plenumas nian postulon, ni povas detrui viajn ŝiplojn kaj mortigi viajn soldatojn, kaj atakos vian planedon, kiun eble ni povos detrui komplete, se ni devas.
—Nu, mi demetas mian postulon, sed mi povas paroli nur nome de nia ekspedicio, ne de mia planedo.
—Konsentas mi. Vidu, ni portos vin kaj viajn soldatojn al via planedo, tuj post kiam vi vidos la detruon de via floto.

   Ĉu tio estas necesa, Pol'?

   Jes, Polhol. Tiuj hurlanoj nur respektas la Leĝon de Plejforto.

   Ni portis la 600 hurlanojn al plej ekstera ferdeko de nia ŝipo, kie pere de granda fenestro ili vidis, ke siaj tri grandaj ŝipoj kaj cent malgrandaj malaperis unu post la alia en malrapida ĉeno de brilaj eksplodoj. Poste ili konstatis, ke ne estas restaĵoj, sed la ŝipoj disiĝis en fajna pulvero, kiu ankaŭ malaperis iom post iom, kvazaŭ nubo malaperanta.

—Ĉu vi nun mortigos nin?, —demandis la hurla militestro al Pol', kiam ŝi vizitis ilin zorgante, ĉu ĉio estas en ordo. Hurlanoj timas pri sia morto
—Ne. Ni preferas fari amikon el malamiko. Se vi tion deziras ni amikiĝos, tiel ke ni defendos unu la alian kontraŭ tria partio. Kiel ero da amikeco, ni portos vin ĉiujn en vian planedon kaj proponos pakton pacan al via registaro.
—Kiel mi scias, ke vi ne malaperigos mian planedon same kiel vi faris kun nia floto? Ne, mi ne diros al vi kie nia planedo estas. Ni preferas, ke vi mortigu nin ĉiujn.
—Nu, mi ne bezonas vian informon, Rask'. Ni scias kie via mondo estas: en Konstelacio Cigno, stelo 34ª, kiun vi nomas Kuni, planedo 236ª, por vi Hurlo. Estas tre fore, sed post baldaŭ ni estos tie. Survoje, vi kaj viaj kunantoj povas tute libere promeni laŭ tiu ĉi ferdeko, kie vi estas nun. Entutas 12 kilometrojn, do vi vere havas lokon promeni... Tamen, vi ne havos tempon enui, ĉar la vojaĝo daŭros nur kelkajn sekundojn.
—Sekundojn! Ni devis vojaĝi jarojn por veni ĉi tien.
—Jes, vi mem. Sed atendu. Vi kaj viaj kunantoj povas tute libere promeni, kiel dirite, laŭ la ferdeko, sed ne provu iri en alian, ĉar vi estos arestitaj. Estas distrejo kaj naĝejo por vi. Vi kontrolu hurlanojn, kaj mi kontrolos ĉiujn aliajn.
—Nu, vi estas stulta, Pol'. Vi ne senarmigis nin. Nun mi postulas la kontrolĉambron de via ŝipo, aŭ mi mortopafos vin, —diris Rask' signalante ŝin per sia poŝpafilo. —Ĉu volas fari tion?, —demandis Pol' kun rideto. —Pafu, se vi devas, ĉar vi neniam havos ĉi tiun ŝipon.

   La hurlano pafis kaj ĉiuj miris, kiam ili vidis, la paflumo trairis la korpon de Pol' kaj karbonigis kurtenon kaj parton de fera muro, dum Pol' ade ridetis. Post kelkaj sekundoj, ŝi diris:
—Bone, Rask', vi jam havis vian ludon, do nun reguloj por vi: vi povas mortopafi unu la alian, aŭ vi povas amuziĝi gis alveno en vian planedon. Nun mi foriras ĝis kiam mi decidas diri ion pli al vi. Sed konsideru, ke tiu ĉi ŝipo povas puŝi en spacon la tutan lastan ferdekon, kie vi nun estas. Se ni volus, vi ĉiuj estas mortintaj. Sed ni ne tion faros, eĉ se vi ĵus intencis murdi min.

   Kaj subite Pol' malaperis el sia vido. Ili rigardadis la lokon, kiu ĝis tiam ŝia holografia fantomo uzis por paroli al ili.
—Nun kio okazos al ni?, —demandis unu la aliajn kaj al sia estro.
—Nenio, —diris metala voĉo el muro. —Vi ne plu influos nin. Vi estos enlandigitaj post kelkaj horoj. Ĝuu vian flugon.

   Ĉu vi sciis, ke ili pafos al mi?, demandis al mi Pol'.

   Estis probabla, mia penso respondis al tiu ŝia, ke ili povus ataki vin. Pro tio mi faris tiun holografian kopion por ke vi parolos al ili.

   Ili devas kredi, ke nur mi estas en la ŝipo.

   Nu, poste mi povas montri al ili kiom da vi povas esti.

   Sed ili povas kompreni, ke temas pri holografio.

   Ne ekzakte. Mi scipovas fari solidan holografion, vi vidos.

   Pol' notis brueton malantaŭ sin, kaj turnis aŭtomate. Ŝi vidis Komandanton Ferrison!
—Komandanto!
—Ne, Pol. —Li diris. —Mi estas nur solidan holografion rajdata de mi, Polholo. Rigardu:

   La Komandanto klakis fingrojn, kaj Pol' vidis dudek kopiojn de Komandanto Ferris'. Unu el ili prenis seĝon kaj lanĉis ĝin kontraŭ la planko, kaj ŝi aŭdis bruon kaj vidis ĝin resalti dufoje, ĝis kiam ĝi haltis, difektita.

   Vi ĉiam surprizas min, Polholo!

   Nu, Pol', nur kun vi mi povas fari tutan armeon, sed mi ne scias kiel produkti tipan decidon militan. Tial mi bezonas vin kaj viajn kunulojn. Vi havas perfektajn soldatojn, kiujn ne mortos, kaj se ili difektiĝas, estos facile por mi anstataŭi ilin, sed vi devas pensi milite kaj gajni militojn por ni.

6 Hurlanoj kaj Hurlio. Pincha para la versión en español Click for English version.

Kiel dirite, baldaŭ poste ni estis proksime de la planedo Hurlo. Ni povintus veni instante, sed ni volis psitude niajn malamikojn unue. Ni falis en orbiton 400 kilometrojn super ties surfaco, tiel ke se hurlanoj zorge rigardus al ĉielo povis vidi nur novan stelon, ĉar la Simio movis samtempe kiel la planedo mem. Ni sendis sondilon sur la surfacon, kaj dum ĝi falis, informis nin pri la kvalito de aero, akvo kaj grundo, kiam finfine ĝi atingis ĝin. Ni vidis, ke estas ok kontinentoj, kaj duono de la planedo estas akvo pli sala ol Mediteraneo tera.

Kune kun aliaj specoj ne inteligentaj, tie loĝas mil milionoj da hurlanoj, tre similaj al homo, sed ili havas pli longan kolon, tri okulojn, mallongajn brakojn kun sesfingrajn manojn.

Kiam niaj hurlanoj vidis sian planedon, ili serĉis elirejon, sed ili ne trovis ilin, ĉar ne estas. Survoje unu el ili sukcesis trovi truon al suba ferdeko, sed li tuj estis arestita de holografaj policanoj kaj reportita antaŭ Rask', kiu asertis, ke tio ne plu okazos.

Tuj post tio, niaj du policanoj vaporiĝis antaŭ iliaj timantaj okuloj.

—Nu, Rask', —diris holografia Pol' (kvankam ĉi foje solida), jen planedo via. Portu min al viaj estroj.

Kiam Rask' kaj siaj 600 kunantoj estis teleportitaj al Placo de Konkero, en la centro de la ĉefurbo, ili denove pafis al Pol'. Si denove ridetis, metis sian manon en sian ventron kaj donis ses klugojn al Rask', dirante: —Prenu, mi kredas, ke tio ĉi apartenas al vi. Ni ankoraŭ ne detruos Hurlon. Ne antaŭ mi parolos al viaj regantoj.

Timanta Rask' portis Polon al sia estro, Generalo Boĥ.

—Saluton, Generalo. Ĉu vi estas la plej alta reganto de la tuta planedo?
—Ne, sinjorino. Ne estas unuiĝo en nia planedo. Generalo Entebo estas la estro de nia registraro, sed estas parlamentoj en aliaj kontinentoj, kaj ankaŭ reĝoj en du el ili.
—Bone. Ĉu vi povas aranĝi rendevuon kun ili ĉiuj?
—Mi klopodos.
—Ni ĉiuj devas paroli.

Ŝi tuŝis la brakon de Generalo Entebo, kaj subite li vidis sin en la konferencoĉambro de la Simio. Tie atendas lin la veraj Pol', Nihaŭ', Karin' kaj dek armitaj ŝipanoj.

Dek minutoj poste alvenis la aliaj givdantoj de la planedo. Dek personoj entute. —Nu, ŝajnas, ke estas ĉiuj nun, —Pol' diris. —Ĉu vi scias kial vi estas ĉi tie?
—Kie ni estas?, —diris la Ĉefministro de Aŭreo, la plej malgranda kontinento. —Kial vi prenis min ĉi tien sen mia permeso?

—Bonvenigitaj, gvidantoj de Hurlo: mi estas Pol', ĉefestro de la Spacarmeo de Fero, kaj mi devas raporti al vi pri gravaj aferoj, kiujn vi faris, aŭ almenaŭ estis faritaj nome de via tuta planedo. Mi esperis diskuti la aferon kun ununura registaro de la tuta planedo, sed mi vidas, ke tio ne ekzistas. Sed unue mi prezentu al vi mian subkomandanton Nihaŭon Lee'n kaj leŭtenantinon Karinon Ostrová'n, kiu sekvas en komando.

Ili rigardis la teranojn kun miro. Kial ili havas nur du okuloj? Tiuj mallongkoluloj esis iomete malsimilaj: la bluokululo havas longan orkoloran hararon, dum la alia havas du nigrajn okulojn kaj tre mallongan hararon.

—Antaŭ kelkaj tagoj viaj spacŝipoj atakis mian mondon senprovoke, kaj mortigis milojn da niaj popolanoj. Kial? La estro de via ekspedicio, Generalo Rask', diris, ke la planedo apartenas al vi ĉar neniu vidis ĝin antaŭe. Nun mi vidis, ke vi posedas eĉ ne vian propran planedon.
—Ni ne sciis pri tio!, —protestis la Prezidento de Akso, la plej granda kontinento. —Ĉu la aliaj aŭtoritatoj ankaŭ ne sciis?

Ili ĉiuj neis, sed mi diris al Pol', ke nur la Generalo Entebo mensogis. Sekve, Pol' turnis al li kaj severe diris:
—Generalo Entebo! Ni scias, ke vi sciis, kaj vi sendis tiun spacfloton kontraŭ ni. Se la aliaj scius, mi prenus la tutan planedon sub mia regado, aŭ detruus ĝin. Tamen, —ŝi diris rigardante al la aliaj gvidantoj, —mi nur petos de vi, ke vi subskribu tiun ĉi pakton pri neagreso inter ĉiu el vi kun Fero, kaj mi solvos la aferon kun Generalo Entebo poste.

La hurlanoj rigardis unu la aliajn, kaj finfine la aksa prezidento petis: —Mi volas vidi la pakton, kaj post legado mi eble subskribos.
Li atente legis. Estis tre klara kaj mallonga:

Per ĉi tiu pakto, la popolo de Akso kaj la planedo Fero havos pacajn rilatojn, aŭ nenian.

Li petis plumon kaj subskribis. Poste li estis translokigita en sian palacon kune kun kopio de la pakto, subskribita ankaŭ de Pol'. Iom post iom la aliaj registoj malaperis kun sia kopio de la pakto ĝis restis nur Generalo Entebo.
—Kaj vi, Generalo, ĉu vi subskribos ankaŭ?
—Nur jes, kompreneble!
—Ŝajnas, ke vi mensogis al mi. Kial kredi vin nun?
—Mi havas filon. Vi povas preni lin kiel ostaĝon de mia bonvolo kaj plenumo de la pakto.

Mia klarigo al Pol' estis tiom rapida, ke ŝi diris tuje:
—General' Enteb', mi scias, ke vi ne longe rilatas al via filo Riken', sed vi dorlotas filinon Dorinon. Ni prenos ŝin kiel garantion. Vi scias, ke se venas ŝipon vian denove, ŝi estos tuje mortpafita.
—Ne! Filino ne!
—Ho, ĉu vi intencas ne plenumi vian parton de la Pakto?
—Jes, mi plenumos. Sed mi ne povas vivi sen ŝi.
—Vi povos viziti ŝin fojfoje. Sed ŝi nepre estos kun ni.

La kompatinda hurlo devis akcepti, ĉar li sciis, ke ni povas forviŝi lian kontinenton el la surfaco de Hurlo.
—Ne timu, paĉjo, —diris ŝi subite. —Mi fartos bone. Karin' kaj mi jam estas bonaj amikinoj. Ŝi diris, ke ŝi instruos al mi pri ĉio. Mi eĉ povos gvidi la spacŝipon!

La ŝipanoj pasigis la tutan semjanon feriante en Hurlo. La popolanoj ne estis same kiel siaj registoj. Ni lernis, ke ne ekzistis libereco pri penso aŭ politika en tiu kontinento, sed Pol' decidis, ke ni ne estis tie por solvi la problemon socialajn al tiuj duoncivilizitaj individuoj. Ni kolektis la tutan literaturon kaj muzikon de la tuta planedo, kaj tiel nia biblioteko kaj muzeo komencis kolekti kulturajn trezorojn, kiu iĝos nia ĉefa misio de tiam.

Dorin' iĝis vere nia ŝipano, kaj Pol' nomumis ŝin subleŭtenanto. Ŝi estis nur 18 jaraĝa, sed kiel pruvo pri konfido, ŝi komisiis Dorinon gvidi la ŝipon. Tio signifas, ke ŝi devas fari kalkulojn por nia kurso kaj stiri ŝi mem la motorojn kaj direkton pere de stirilo. Fakte tiu stirilo donis al mi la deziratan kurson kaj mi provizis la necesajn funkciojn por ke tio okazu kune kun la rapido necesa. Estis ankaŭ la ebleco ke ĝi iru rekte el stirilo al motoroj, kvankam mi povus kompreneble superregi tion se necese. Sed kaj Pol' kaj mi decidis fidi al ŝi tiun grandan rolon, kaj kapitanino nomumis Dorinon stiristo kaj navigisto de nia ŝipo. Nur Pol' sciis veron, kaj sekve nek Nihaŭ' nek Karin', nek Dorin', kaj pli evidente ankaŭ ne la aliaj dudek ŝipanoj, sciis pri mi. Ili nur referencis al mi kiel komputilo, do kiam oni bezonis komputilon fari ion, ili kredis, ke ili ordonas, sed mi kaj Pol' sciis, ke temas pri peto. Ankaŭ ili scias, ke estas hola konsilanto Polholo, sed neniu ankoraŭ vidis lin.

La dudeko de simplaj ŝipanoj estis soldatoj, kaj sekve ili ekzercis en la uzo de siaj personaj armiloj. Karin', kiel subleŭtenanto, estis rekta estro de Pil' Pang' kaj Filip' Ferante', kiuj estis serĝentoj, kiuj zorgis po 9 soldatoj. Sed la plej grava tasko por ili ĉiuj estis regi solidholografian kopion de si mem, tiel ke se la aferon oni bezonus, ĉiu el ili povus uzi ilin plej efike, sen timo al mortigo de propraj vivoj. Ili vere ne ŝatis tion, sed feliĉe Karin' estis tre strikta kaj ordonema, do ĉio iris glate plej ofte. Nia soldata forto povus esti dek mil senmortuloj, se necese.

Daŭrigota...

   

Bibliografio. Esperanto English

          Mis obras. Se tiu ĉi libro plaĉis al vi, eble vi emos legi aliajn de la sama aŭtoro. Vi trovos ilin ĉe ĉi tiu sama retejo.

    Vi povas daŭre legi la pasintajn Librojn de la jaro, nome:

  1. Infana rakonto, aŭ La soldato kaj la sorĉistino: ĝi havas du partojn: unua estas por geinfanoj kaj la dua por plenkreskuloj. Mi verkis la rakonton festumi la Internacian Infanan Libron la 2an de aprilo de 2012.  Ankaŭ estas hispana kaj angla versioj. Tiu ĉi estas miaj plej mallonga verko.
  2. La peko de l' taliban: fervora kredanto ebligas ŝtonigon kaj poste bedaŭras tion dum sia tuta vivo. Tamen Dio estas kompatema kaj li povas korekti tion..., ne senkoste. Mi nun tradukas iom post iom kaj disponigas al vi por legado. 
  3. Estu tiel: mallonga novelo pri tio, kio okazas post kiam oni mortas. Publikigita de Amazon elektronike.
  4. La psikologistino: la heroo ekkonas strangan virinon, kiu aliaj personoj ne povas vidi, apud arbo en parko. Li kredas, ke li estas freneza, do li vizitas la plej bonan psikologistinon en sia urbo, kiu vere surprizas lin. Mi verkis tiun rakonton en februraro de 2015 originale en la angla, kaj nun prezentas al vi en Esperanto. Se vi preferas legi ĝin la angla, vi ankaŭ povas trovi ĝin en la koncerna ligo. Plua enkonduko en la verkon. En la hispanan mi tradukos ĝin poste.
  5. Avo kaj nepo: mi ekhavis la ideon kernan pri tiu libro kiam mia una nepo naskiĝis, kaj pro tio mi dediĉas tiun ĉi libro al mia nepo Miĥaelo. Tamen, estas nenio biografia aŭ membiografia en tiu rakonto. La libro estas tre mallonga, ĉar la surpapera versio (la unua, kiu ekzistis) havas nur kvardek paĝoj A5aj, kaj la argumento temas pri la literaturo kiel ponto, kiu unuigas avon kaj nepon. Se mi kredas legantojn, la rakonto estas amuza, kaj verŝajne oni ne plendos pri la tempo, kiun oni povas dediĉi legi ĝin. Kiel miajn aliajn rakontojn, vi povas legi ĝin tute senpage kaj senrezume. Mi dankos komenton vian kiam vi jam legis ĝin. Mi komencas publikigi la 15an de aŭgusto 2016, kaj esperas fini publikigi ĝin baldaŭ.
  6. La jaron kiam mi estis virino. Maljunulo iĝas virino juna. Ĉi tiu estas mia unua longa noveleto verkita origine en la angla lingvo. Nun vi povas legi ĝin en Esperanto. Mi esperas, ke vi ŝatos ĝin. Eldonita elektronike enla angla de Amazon kaj ankaŭ en la hispana. Sed memoru, ke ĉi tie vi povas legi ĝin en Esperanto.
  7. La kronistino, aŭ la mastroj de l' tempo: emerita instruisto decidas vojaĝi tra la mondo. En Ĉenaj' (alidirite Madras'), Bharato, li trovas tre strangan knabinon: tempovojaĝantinon, kiu klarigas al li pri sia mondo. Dum pli ol 400 paĝoj vi kunhavas la aventurojn de Indalecio kaj Vanessa en pasinto kaj estonto, ĝis kiam vi finfine atestos la rompon de materio, kiu titoligas la trilogion: Materirompo, kies ĉi tiu libro estas la unua volumo, al kiu sekvas Trikronio kaj Senlandigitaj, kie iamaj ĉefroluloj prenas pli malgravajn rolojn, kaj novaj agantoj aperas kiel ĉefroluloj por via amuzdistrado.
  8. La libro de la kronikoj anĝelaj kaj anekdotoj demonaj: Dudek unu rakontoj en kiu anĝeloj aŭ demonoj rolas diversgrade. Tri el ili ne venas el mia plumo, sed el tiuj de miaj geamikoj Anna Lake, Gema Gimeno kaj Jack Crane. Tiu ĉi estis la Libro de la Jaro ĝis la unua de januaro de 2019. Sed oni ankoraŭ povas legi ĝin senpage.
  9. .